BÖnh phæi t¾c nghÏn

m¹n tÝnh

®Þnh nghÜa COPD

 Là một bệnh đặc trưng bởi sự giảm PN binh thêng

lưu lượng thở không có khả năng hồi

phục hoàn toàn

 Sự giảm lưu lượng thở này thường

tiến triển từ từ và liên quan đến đáp COPD

ứng viêm bất thường của phổi đối với

các chất hoặc khí độc hại

®Þnh nghÜa COPD

 COPD nặng dẫn đến suy hô

hấp, nhập viện và thường tử

vong do ngạt thở

 Bệnh có thể dự phòng và điều trị

được. Bệnh có thể gây hậu quả

mang tính chất hệ thống

Xu híng Tö vong do COPD trªn thÕ giíi

Trevor Hansel, Peter Barne (2004)

c¸c yÕu tè nguy c¬ cña COPD

CÁC YẾU TỐ MÔI TRƯỜNG

 Thuốc lá

 Ô nhiễm môi trường, gia đình

 Khói, bụi nghề nghiệp

 Nhiễm khuẩn

 Điều kiện KT-XH thấp, dinh dưỡng kém

CÁC YẾU TỐ CƠ ĐỊA

 Gen

 Tăng đáp ứng đường thở

 Giới tính

 Tuổi cao

c¸c yÕu tè m«i trêng

THUỐC LÁ

 15 - 20% số người hút thuốc mắc COPD, 80 - 90%

BN COPD tử vong do hút thuốc

 TCYTTG: TG có 1,1 tỷ người HTL. Xu hướng tăng

1,6 tỷ năm 2025. Đặc biệt ở các nước có thu nhập

thấp và trung bình.

 Ho khạc đờm MT: 24% ở người đang hút thuốc,

4% ở người không hút thuốc.

 FEV1: giảm nhanh và nhiều ở người hút thuốc.

c¬ chÕ bÖnh sinh cña COPD

Trevor Hansel, Peter Barne (2004)

C¸c nguyªn nh©n

t¾c nghÏn ®Ưêng thë

Không hồi phục

 Xơ hoá và xẹp đường thở.

 Mất khả năng chun giãn do phá huỷ phế nang.

 Phá huỷ tổ chức liên kết và tiểu phế quản

 Thay đổi cấu trúc mạch máu phổi

C¸c nguyªn nh©n

t¾c nghÏn ®Ưêng thë

Hồi phục

 Tập trung tế bào viêm, đờm, chất tiết phế quản.

 Co thắt cơ trơn đường thở ngoại biên và trung tâm.

TAÊNG AÙP ÑOÄNG MAÏCH PHOÅI TRONG

COPD

Thiếu oxy mạn tính

Co thắt mạch máu phổi

Dày lớp cơ

Tăng áp động mạch phổi Tăng sinh nội

mạc

Xơ hóa

Tâm phế mạn

Tắc mạch

Phù

Chết

Nguồn : Peter J. Barnes,

BEÄNH HOÏC CUÛA

COPD

1. Vieâm pheá quaûn maïn

(Chronic bronchitis)

2. Vieâm tieåu pheá quaûn

taéc ngheõn (Obstructive

bronchiolitis)

3. Khí pheá thuõng

(Emphysema)

4. Beänh lyù maïch maùu

phoåi (Pulmonary

vascular disease)

5. AÛnh höôûng toaøn

thaân

BEÄNH HOÏC CUÛA

COPD

1. Vieâm pheá quaûn maïn

(Chronic bronchitis)

Ho khaïc ñôøm

keùo daøi

BEÄNH HOÏC CUÛA

COPD

2. Vieâm tieåu pheá

quaûn taéc ngheõn

(Obtructive

bronchiolitis)

Khoù thôû khi gaéng söùc

Khoù thôû caáp tính

(thöôøng khi FEV1 <

50%)

BEÄNH HOÏC CUÛA

COPD

3. Khí pheá thuõng

(Emphysema)

Khoù thôû khi gaéng

söùc

Giaûm khueách taùn

qua maøng PN mao

maïch

Goùp phaàn laøm xeïp

caùc tieåu PQ

KHÍ PHEÁ THUÕNG GOÙP PHAÀN LAØM XEÏP

TIEÅU PQ

Emphysema

Khí pheá

thuõng

BEÄNH HOÏC CUÛA

COPD

4. Beänh lyù maïch maùu

phoåi (Pulmonary

vascular disease)

Taêng aùp löïc ñoäng

maïch phoåi

Taâm pheá maïn

CHRONIC SYSTEMIC INFLAMMATORY

SYNDROME

Fabbry et al.

ERJ : 31;204-

212, 2008

Yeáu/teo cô

Beänh tim

maïch

HCCH/ÑTÑ

tyùp 2

Loaõng

xöông

Traàm caûm

BiÓu hiÖn l©m sµng copd

 Ho khạc đờm mạn tính

 Khó thở: gắng sức…tăng dần, tồn tại

 Kiểu thở: Thở mím môi nhất là khi gắng sức

 Có sử dụng các cơ hô hấp phụ: Cơ liên sườn, co

kéo hõm ức, hố thượng đòn.

BiÓu hiÖn l©m sµng copd

 Đường kính trước, sau của lồng ngực tăng lên (lồng

ngực hình thùng)

 Dấu hiệu Campbell: Khí quản đi xuống ở thì hít vào.

 Dấu hiệu Hoover: Giảm đường kính phần dưới lồng

ngực khi hít vào.

 Gõ: Vang

 Nghe: RRPN giảm, ran ngáy…

Lång ngùc h×nh thïng

Module D - 17

biÓu hiÖn toµn th©n

 Gầy: mất mỡ tự do

 Mất cơ vân: tiêu cơ, teo cơ

 Tăng nguy cơ mắc các bệnh tim mạch

 Thiếu máu đẳng sắc

 Loãng xương

 Trầm cảm

 Giảm chất lượng cuộc sống

X quang phæi

 Giá trị giúp chẩn đoán phân biệt.

 COPD nhẹ và TB: XQ phổi bình thường.

 COPD có tắc nghẽn nặng hoặc KPT kết hợp:

phổi bẩn, GPN, tăng ĐK ĐMP phải.

Chôp clvt

 Dày thành phế quản

 Hình ảnh kính mờ

 Hình ảnh giãn phế nang, bóng khí

 Hình ảnh giãn động mạch phổi trung tâm, nhỏ,

thưa thớt ở ngoại vi.

X quang phæi

B×nh thêng

COPD

Images courtesy of Denis O’Donnell, Queen’s University, Kingston, Canada

Bn nam 69T - COPD

nheï naëng

®o chøc n¨ng th«ng khÝ

 Thường xuyên chuẩn máy đo CNTK

 Sao lại kết quả đo nhằm phát hiện lỗi kỹ thuật

hoặc những kết quả nghi ngờ và tìm lý do sai

lệch

 Người đo CNTK cần được đào tạo

 BN cần đạt được sự nỗ lực tối đa để có được

KQ chính xác

®o chøc n¨ng th«ng khÝ

 Đường biểu diễn thẳng và không gấp khúc bất thường

 Bản ghi đủ dài bao gồm cả thể tích đỉnh, có thể kéo

dài tới 15 giây ở trường hợp nặng

 Giá trị lớn nhất cả FVC và FEV1 trong 3 lần đo đạt

đường cong chuẩn. Giá trị của 3 lần đo này không

thay đổi quá 5% hoặc 100ml.

 Chỉ số FEV1/FVC nên lấy ở lần đo có đường cong

chuẩn với mức FVC và FEV1 lớn nhất.

§o CNTK b»ng

phÕ dung kÕ Spiroanalyzer - ST300

FEV1: thÓ tÝch thë ra tèi ®a gi©y

®Çu tiªn

VC: dung tÝch sèng thë chËm

FVC: dung tÝch sèng thë m¹nh

ChØ sè Tiffeneau: FEV1/VC <70 %

ChØ sè Gaensler: FEV1/FVC <70 %

C¸c th«ng sè ®uêng thë nhá

Chøc n¨ng th«ng khÝ

®êng cong thÓ tÝch – lu lîng

Löu löôïng ñænh

・

Löu löôïng

V50 COPD tieán trieån

Bình thöôøng

・

V25

COPD

Theå tích

ChÈn ®o¸n COPD

TiÕp xóc c¸c yÕu

TriÖu chøng

tè nguy c¬

Khãi thuèc

Kh¹c ®êm

¤ nhiÔm khãi

Khã thë

bôi

§o th«ng khÝ phæi + test hppq

Fev1/fvc <70% (Tiªu chuÈn vµng)

C¸c yÕu tè x¸c ®Þnh

møc ®é nÆng COPD

 Møc ®é nÆng cña triÖu chøng.

 Møc ®é nÆng cña t¾c nghÏn ®êng thë.

 TÇn xuÊt vµ møc ®é nÆng cña ®ît cÊp.

 BiÕn chøng cña COPD.

 Suy h« hÊp.

 BÖnh kÌm theo.

 Toµn th©n.

 Sè lîng thuèc cÇn dïng ®Ó kiÓm so¸t c¬n

Ph©n møc ®é nÆng

Giai ®o¹n DÊu hiÖu

Giai ®o¹n I FEV1/FVC < 70%. FEV1 ≥ 80%.

Cã hoÆc kh«ng TC m¹n tÝnh.

Giai ®o¹n II FEV1/FVC < 70%. 50% ≤ FEV1 < 80%

Cã hoÆc kh«ng TC m¹n tÝnh.

Giai ®o¹n III FEV1/FVC < 70%. 30% ≤ FEV1 < 50%.

Cã hoÆc kh«ng TC m¹n tÝnh.

Giai ®o¹n IV FEV1/FVC < 70%. FEV1 < 30%.

HoÆc FEV1 < 50% kÌm theo suy h« hÊp

Ph©n møc ®é nÆng (2011)

 BN thuéc nhãm (A) – Nguy c¬ thÊp, Ýt TC:

Møc ®é t¾c nghÏn ®êng thë nhÑ, trung b×nh vµ/hoÆc cã 0 – 1 ®ît

cÊp trong vßng 12 th¸ng vµ khã thë giai ®o¹n 0 hoÆc 1 (theo

ph©n lo¹i MRC) hoÆc ®iÓm CAT <10.

 BN thuéc nhãm (B) – Nguy c¬ thÊp, nhiÒu TC

Møc ®é t¾c nghÏn ®êng thë nhÑ, trung b×nh vµ/hoÆc cã 0 – 1 ®ît

cÊp trong vßng 12 th¸ng vµ møc ®é khã thë tõ GD 2 trë lªn

(theo ph©n lo¹i MRC) hoÆc ®iÓm CAT ≥ 10.

Ph©n møc ®é nÆng (2011)

 BÖnh nh©n thuéc nhãm (C) – Nguy c¬ cao, Ýt TC:

Møc ®é t¾c nghÏn ®êng thë nÆng, rÊt nÆng vµ/hoÆc cã ≥ 2

®ît cÊp trong vßng 12 th¸ng vµ møc ®é khã thë tõ giai ®o¹n

0 - 1 (theo ph©n lo¹i MRC) hoÆc ®iÓm CAT < 10.

 BÖnh nh©n thuéc nhãm (D) – Nguy c¬ thÊp, nhiÒu TC:

Møc ®é t¾c nghÏn ®êng thë nÆng, rÊt nÆng vµ/hoÆc cã ≥ 2

®ît cÊp trong vßng 12 th¸ng vµ møc ®é khã thë tõ giai ®o¹n

2 trë lªn (theo ph©n lo¹i MRC) hoÆc chØ sè CAT ≥ 10.

chÈn ®o¸n ph©n biÖt

Hen phế quản

 Thường xuất hiện khi còn trẻ.

 TC thường vào ban đêm/ sáng sớm.

 Tiền sử dị ứng, viêm khớp, và/hoặc eczema, gia

đình Test HPPQ dương tính. Ngoài cơn hen

CNTK BT

 Đáp ứng tốt với điều trị corticoid

chÈn ®o¸n ph©n biÖt

Suy tim

 Tiền sử có bệnh tim mạch.

 Nghe: ran ẩm là chủ yếu ở đáy phổi cả hai bên.

 Hình tim to trên XQ, có thể có hình ảnh phù phổi.

 RLTKHC là chính.

 Chẩn đoán: Siêu âm tim và nghiệm pháp gắng sức.

ChÈn ®o¸n ph©n biÖt

Ung thư phế quản phổi

 Có thể thấy đám mờ trên X-quang.

 Nhiễm khuẩn kéo dài hoặc lặp đi lặp lại tại một vị trí.

 Ho đờm lẫn máu.

 Toàn trạng thay đổi.

ChÈn ®o¸n ph©n biÖt

Gi·n phÕ qu¶n

 Kh¹c ®êm nhiÒu.

 TiÒn sö nhiÔm khuÈn h« hÊp nÆng hoÆc t¸i ph¸t nhiÒu

lÇn ngay tõ lóc cßn nhá.

 Thêng xuyªn cã c¸c ®ît nhiÔm khuÈn phÕ qu¶n.

 H×nh ¶nh GPQ trªn X-quang ®Æc biÖt trªn phim

CLVT.

ChÈn ®o¸n ph©n biÖt

Lao phổi

 Gặp ở mọi lứa tuổi.

 Tỉ lệ mắc cao ở một số nước đang phát triển.

 Có yếu tố dịch tễ hoặc tính chất xã hội.

 Sốt kéo dài, gầy sút, ra mồ hôi ban đêm.

 Biểu hiện kiểu thâm nhiễm, dạng nốt, tổn

thương xơ hoá hoặc hình hang trên X-quang.

 Chẩn đoán: tìm vi khuẩn lao trong đờm

Bốn thành phần trong

quản lý COPD

1. Đ¸nh gi¸ vµ theo dâi bệnh

2. Lµm giảm yếu tố nguy cơ

3. Quản lý COPD ổn định

 Gi¸o dục

 Dïng thuốc

 Kh«ng dïng thuốc

4. Quản lý c¸c đợt kịch ph¸t

®iÒu trÞ COPD giai ®o¹n æn ®Þnh

 Giáo dục: nâng cao hiểu biết, kỹ năng của BN

về COPD, bao gồm cả cai thuốc.

 Chương trình luyện tập: có lợi cho tất cả các BN

mắc COPD.

 Cải thiện: khả năng gắng sức và giảm TC

 Điều trị COPD giai đoạn ổn định cần tiến hành

theo mức độ nặng của bệnh.

C¸c biÖn ph¸p chung

 Tiêm vaccin phòng cúm

 Giảm yếu tố nguy cơ

 Giảm tiếp xúc khói bụi, hoá chất, yếu tố kích thích.

 Giảm hút thuốc.

 Cai thuốc: biện pháp hiệu quả nhất, kinh tế nhất làm

giảm tỷ lệ mắc COPD ở các nước đang phát triển.

LiÖu ph¸p ®iÒu trÞ b»ng thuèc

 Thuốc giãn phế quản là thuốc được sử dụng

hàng đầu để điều trị triệu chứng của COPD.

 Thuốc GPQ: đồng vận Beta2, kháng cholinergic,

nhóm xanthine sử dụng đơn độc hoặc phối hợp

 Ưu tiên dạng phun hít, khí dung

 Điều trị đều đặn với các thuốc GPQ tác dụng kéo

dài hiệu quả hơn so với thuốc tác dụng ngắn

®iÒu trÞ Corticoid, oxy dµi h¹n

 Corticoids hít với COPD có FEV1 < 50% và có

các đợt cấp tái phát 3 lần/3 năm gần đây.

 Dạng kết hợp giữa corticoids hít và thuốc giãn

PQ tác dụng kéo dài hiệu quả hơn dạng đơn lẻ.

 Tránh dùng corticoids đường toàn thân kéo dài.

 Thở oxy dài hạn cho các BN có SHH mạn tính.

chØ ®Þnh thë oxy dµi h¹n

 PaO2  55mmHg, hoặcc SaO2  88%, có hoặc

không có tăng CO2 máu.

 55mmHg < PaO2 < 60mmHg, hoặc SaO2  89%

kèm theo tăng áp lực động mạch phổi, suy tim

phải, đa hồng cầu.

oxy dµi h¹n t¹i nhµ

 Nguồn oxy:

• Bình Oxy nén

• Oxy lỏng

• Máy chiết xuất oxy từ khí trời

 Dây dẫn: dây oxy gọng kính

 Thời gian thở: tối thiểu 18/24 giờ/ngày

 Liều lượng: 1 – 3 lít/phút

Daïng Thôøi gian

THUOÁC GPQ Daïng hít Dd khí Uoáng tieâm taùc duïng

(mcg) dung(mg) (mg) (mg) (giôø)

Cöôøng beta2 taùc duïng ngaén

100-200 0,05%

Fenoterol (MDI) 1 (siroâ) - 4-6

Salbutamol 100 (MDI) 5 5 (vieân) 0,1 ; 0,5 4-6

2,5 ; 5

Terbutalin 5 (vieân) 0,2 ; 0,25 4-6

Cöôøng beta2 taùc duïng daøi

Formoterol 4,5 (DPI) 12 +

Salmeterol 25 (MDI) 12 +

Khaùng cholinergic

Ipratropium 20; 40(MDI) 0,25 - 0,5 6-8

Tiotropium 18 (DPI) 24 +

Keát hôïp cöôøng beta2 taùc duïng ngaén vaø khaùng cholinergic

0,5/0,25

Fenoterol/Ipratropium 50/20 MDI) (ml) 6-8

2,5/0,5

Salbutamol/Ipratropium 100/20 (MDI) (2ml) 6-8

Thôøi gian

Daïng hít Khí dung Uoáng Daïng tieâm taùc duïng

THUOÁC (mcg) (mg) (mg) (mg) (giôø)

Nhoùm Methylxanthin

200-300

Aminophylin (vieân) 250

Thay ñoåi,

100-300 24 giôø vôùi

Theophylin (SR) (vieân) daïng SR

Glucocorticosteroid daïng hít

100 , 250

Beclometasone (MDI) 0,2-0,4

100 , 200

Budesonide (MDI) 0,5

Fluticasone 50 - 250 (MDI) 0,5

Daïng keát hôïp beta2 taùc duïng keùo daøi vaø glucocorticosteroid

Formoterol/Budesonid 4,5/80;160 (MDI)

Salmeterol/Fluticason 25/50;125; 250

Glucocorticosteroid ñöôøng toaøn thaân

Prednisone 5-20 (vieân) 40

Methylprednisone 4;16 (vieân) 40

mét sè dông cô phun hÝt

ĐiÒu trÞ theo Tõng Giai ®o¹n cña COPD

I: Nhẹ II: Trung b×nh III: Nặng IV: Rất nặng

 FEV1/FVC < 70%

 FEV1/FVC < 70%  FEV1 < 30%

 or FEV1 < 50% SLT

 FEV1/FVC < 70%  FEV1/FVC < 70%  30% < FEV1 < vµ cã suy h« hÊp

50% SLT

 FEV1 > 80% SLT  50% < FEV1 < 80%

Chủ động giảm yếu tố nguy cơ; tiêm vaccine ngừa cúm

Thêm thuốc giãn phế quản tác dụng ngắn (khi cần)

Thêm điều trị đều đặn với một thuốc giãn phế quản tác dụng

dài hoặc nhiều hơn (khi cần); Thêm tập phục hồi chức năng

hô hấp

Thêm glucocorticosteroids dạng hít nếu

các đợt kịch phát tái đi tái lại

Thêm ®iÒu trÞ oxy dµi h¹n

nếu suy hô hấp mạn tính.

Xem xét biện pháp điều trị

ngoại khoa

TËp luyÖn phôc håi chøc n¨ng

Kü thuËt ho cã kiÓm so¸t

Ho m¹nh 2 lÇn

LÇn 2  ®Èy ®êm ra ngoµi

HÝt vµo chËm, nhÑ nhµng

Thë chóm m«i vµi lÇn

LÆp l¹i ®éng t¸c ho

Ngåi trªn ghÕ

tho¶i m¸i

Kü thuËt thë chóm m«i

Ngåi tho¶i m¸i M«i chóm l¹i nh ®ang huýt s¸o

Th¶ láng cæ, vai Thë ra b»ng miÖng chËm sao cho thêi

HÝt vµo chËm qua mòi gian thë ra gÊp ®«i thêi gian hÝt vµo

Kü thuËt thë c¬ hoµnh

Ngåi t thÕ tho¶i m¸i §Æt 1 bµn tay lªn bông

Th¶ láng cæ, vai Bµn tay cßn l¹i ®Æt lªn ngùc

Kü thuËt thë c¬ hoµnh

Hãp bông vµo vµ thë ra chËm

HÝt vµo chËm qua m«i sao qua m«i sao cho thêi gian thë

cho bµn tay trªn bông cã ra gÊp ®«I thêi gian hÝt vµo.

c¶m gi¸c bông ph×nh lªn, Bµn tay trªn bông cã c¶m gi¸c

lång ngùc kh«ng di chuyÓn bụng lâm xuèng

Gi¶m thÓ tÝch phæi qua néi soi PQ

Stent bÝt t¾c PQ qua néi soi

Ct scan phæi sau stent

Đ¬t cÊp COPD

Một tình trạng từ giai đoạn ổn định

của bênh, trở nên xấu đột ngột ngoài

những biến đổi bệnh bình thường

hàng ngày và đòi hỏi phải thay đổi trị

liệu thường quy ở bệnh nhân COPD

International Consensus Group on COPD

ChÈn ®o¸n x¸c ®Þnh ®ît cÊp

 Chẩn đoán COPD.

 Nghi ngờ đợt cấp khi có một trong các dấu hiệu

sau: Người bệnh COPD đột nhiên tức ngực, khó

thở tăng lên, thở rít, cò cử, ho, khạc đờm tăng,

đờm đục quánh và sốt, mệt mỏi có thể lẫn lộn,

trầm cảm, giảm hoạt động. Điều trị theo thường

lệ không đỡ.

 VPQ, VP cấp do virus chiếm 20% (rhinovirus,

influenza, parainfluenza, adenovirus, coronavirus...)

 VPQ, VP do VK (30 - 50%): Hemophilus

influenzae(11%), S. pneumoniae (10%), Moraxella

catarrhalis(10%) và Pseudomonas aeroginosa (4%)

Do dùng thuốc

 Dùng thuốc không đúng cách, không đúng phác đồ

 Dùng thuốc an thần, thuốc chẹn beta

 Dùng oxy không đúng liều lượng

 TKMP, tắc mạch phổi.

 Bệnh ở cơ quan khác: suy tim, rối loạn chuyển hoá,

nhiễm trùng ở các phủ tạng khác.

 Ô nhiễm môI trường, chấn thương ngực, sau phẫu

thuật ngực bụng.

 1/3 không rõ nguyên nhân

chØ ®Þnh nhËp viÖn víi copd ®ît cÊp

 COPD nặng từ trước, có bệnh nặng kèm theo

 Mất lanh lợi, rối loạ ý thức

 Khó thở tăng, tăng khi ngủ, NT > 25 lần/phút

 Xuất hiện mới: Tím, phù ngoại biên.

 Thất bại trong điều trị ban đầu

 Nhịp tim > 100ck/phút, RLNT mới xuất hiện.

 Tuổi cao, không đủ điều kiện chăm sóc tại nhà

§iÒu trÞ ®ît cÊp

 Thở oxy 1-3 lít/phút sao cho SpO2 >90% và đo lại khí

máu sau 30 phút nếu có điều kiện.

 Tăng số lần xịt hoặc khí dung lên 6 -8 lần với các

thuốc GPQ cường 2-adrenergic phối hợp với

kháng chollinergic (Berodual, Combivent).

§iÒu trÞ ®ît cÊp nÆng

 Salbutamol hoặc Bricanyl truyền TM với liều 0,1-

0,8 g/kg/phút nếu KD không hiệu quả, điều

chỉnh liều thuốc theo đáp ứng của bệnh nhân.

 Depersolon hoặc Solumedrol: 2 mg/ kg/ngày

tiêm tĩnh mạch chia làm 2 lần

§iÒu trÞ ®ît cÊp nÆng

 Nếu BN chưa điều trị Theophylline và không có RL

nhịp tim thì có thể cho:

 Diaphyllin 0,24g x 1 ống + 100 ml glucose 5% truyền

TM trong 30 phút, sau đó chuyển sang liều duy trì

0,4 – 0,6 mg/kg/giờ.

 Quá trình điều trị: lưu ý dấu hiệu ngộ độc thuốc:

buồn nôn, nôn, rối loạn nhịp tim, co giật, rối loạn tri

giác.

§iÒu trÞ ®ît cÊp nÆng

 Kháng sinh: Cefotaxime 1g x 3 lần/ngày hoặc ceftazidim 1gx

3lần/ngày và aminoglycosid hoặc fluoroquinolon

 Thông khí nhân tạo không xâm nhập (CPAP, BiPAP) khi có ít

nhất 2 tiêu chuẩn sau:

• Khó thở vừa tới nặng: co kéo cơ hô hấp phụ và hô hấp

nghịch thường.

• Toan hô hấp nặng (pH: 7,25 – 7,30) và PaCO2 55 – 65

mmHg.

• Tần số thở > 25 lần/phút.

• Nếu sau 60 phút, các thông số PaCO2 và PaO2 hoặc các

triệu chứng lâm sàng tiếp tục xấu đi thì chuyển sang

TKNTXN.

Chèng chØ ®Þnh Tkntkxn

 Ngừng thở, ngủ gà, rối loạn ý thức, không hợp tác.

 Rối loạn huyết động (tụt huyết áp, loạn nhịp tim,

nhồi máu cơ tim.

 Nguy cơ hít phải dịch dạ dày, đờm nhiều, dính.

 Mới phẫu thuật răng hàm mặt hoặc mổ dạ dày.

 Bỏng, chấn thương đầu, mặt, béo phì quá nhiều.

chØ ®Þnh TKNtXN t¹i khoa §TC

 Khó thở nặng, có co kéo cơ hô hấp và di động

cơ thành bụng nghịch thường

 Thở > 35 lần/phút.

 Thiếu oxy máu đe doạ tử vong: PaO2< 40mmHg

 PH<7,25, PaCO2> 60mmHg

 Ngủ gà, rối loạn ý thức, ngừng thở

 Biến chứng tim mạch: Hạ huyết áp, sốc, suy tim,

 RL chuyển hoá, nhiễm khuẩn, viêm phổi, tắc

mạch phổi

 TKNTKXN thất bại.

®iÒu trÞ Kh¸ng sinh trong copd

 Kháng sinh:

 BN có biểu hiện nhiễm trùng hô hấp: khó thở tăng,

tăng số lượng đờm, đờm chuyển đục (≥ 2 TC)

 BN nặng phải thông khí nhân tạo

 Phủ được các vi khuẩn: phế cầu, moraxella

catarrhalis, hemophylus influenzae

 Kháng sinh đồ: lấy đờm hoặc dịch ĐHHD

vi khuÈn trong ®ît cÊp-GOLD-05

Nhãm §Þnh nghÜa Vi khuÈn

Nhãm A: BN kh«ng §ît cÊp nhÑ H. influenzae

cÇn nhËp viÖn S. pneumoniae

M. catarrhalis

C. pneumoniae

Vi rót

Nhãm B: cÇn nhËp §ît cÊp TB–nÆng, VK nhãm A, thªm:

viÖn (g® II-IV) kh«ng cã nguy c¬ Enterobacteriaceae

nhiÔm P.aeruginosa (K. pneumoniae,

E. coli, Proteus..)

Nhãm C cÇn nhËp §ît cÊp nÆng, cã VK nhãm B, kÌm

viÖn (g® II-IV) nguy c¬ nhiÔm P. thªm P. aeruginosa

aeruginosa

kh¸ng sinh ®ît cÊp COPD

KS uèng KS thay thÕ KS tiªm

NhãmA Nh÷ng BN chØ cã Beta-lactam +a.

1 dÊu hiÖu nÆng: clavunalic

kh«ng KS. NÕu Macrolide

cÇn dïng: Cephalosporin thÕ

Beta-lactam hÖ 2 hoÆc 3

Tetracycline Ketolides

TMP

Nhãm B Beta-lactam + a. Fluoroquinolone Beta-lactam + a. clavunalic

clavunalic (gatifloxacin, Cephalosporin thÕ hÖ 2

levofloxacin, hoÆc 3

moxifloxacin) fluoroquinolone

Nhãm C Fluoroquinolone Fluoroquinolone

(ciprofloxacin, (ciprofloxacin, levofloxacin

levofloxacin liÒu liÒu cao)

cao) Beta-lactam cã ho¹t tÝnh

víi P.aeruginosa

Tiªu chuÈn xuÊt viÖn cña BN ®ît

cÊp COPD

 Sử dụng thuốc cường beta 2 dạng hít không

quá 6 lần/24 giờ

 Có thể đi lại trong phòng

 Có thể ăn, ngủ mà không bị ngắt quãng bởi khó

thở

 Tình trạng lâm sàng ổn định trong 12 - 24 giờ

Tiªu chuÈn xuÊt viÖn

 Khí máu động mạch ổn định trong 12 - 24 giờ

 Biết cách sử dụng và hiểu đúng việc sử dụng thuốc

 Sắp xếp được kế hoạch theo dõi và khám tại nhà

 Bệnh nhân, gia đình và thầy thuốc tin tưởng rằng

bệnh nhân có thể kiểm soát hiệu quả ở nhà

---

Tài liệu gốc trên Google Drive: https://drive.google.com/file/d/1cz8cZxdP6S3r_gsXet8wljBRIGQ-4dM-/view?usp=sharing