BMI có một hạn chế lớn: nó không phân biệt được cơ và mỡ. Một người tập tạ nặng 85 kg có thể có BMI xếp vào "béo phì" dù tỷ lệ mỡ rất thấp; ngược lại người cao tuổi BMI bình thường vẫn có thể có tỷ lệ mỡ cao và khối cơ ít. Tỷ lệ mỡ cơ thể phản ánh thành phần cơ thể trực tiếp hơn, và có thể ước lượng tại nhà chỉ với một chiếc thước dây.

Phương pháp US Navy hoạt động thế nào

Hải quân Hoa Kỳ phát triển phương pháp này năm 1984 để đánh giá thể lực quân nhân mà không cần thiết bị. Nguyên lý: mỡ tích tụ theo phân bố tương đối ổn định, nên chu vi vòng eo (và vòng hông ở nữ) so với vòng cổ và chiều cao dự đoán được tỷ lệ mỡ toàn thân.

Công thức dạng mét dành cho nam:

> %mỡ = 495 / [1,0324 − 0,19077 × log₁₀(vòng eo − vòng cổ) + 0,15456 × log₁₀(chiều cao)] − 450

Với nữ, tử số vòng đo là (vòng eo + vòng hông − vòng cổ) và các hệ số khác, vì phân bố mỡ ở nữ tập trung nhiều hơn ở vùng hông.

Đo thế nào cho đúng

Đây là phần quyết định độ tin cậy — sai 2 cm ở vòng eo có thể làm lệch kết quả 2–3%.

Vòng cổ — đo ngay dưới thanh quản (chỗ lồi ở cổ), thước hơi chúc xuống về phía trước. Không gồng cổ.
Vòng eo — nam đo ngang rốn; nữ đo ở chỗ nhỏ nhất của thân (thường trên rốn một chút).
Vòng hông (chỉ nữ) — đo ở chỗ to nhất của hông, thước song song mặt sàn.

Nguyên tắc chung: đo vào buổi sáng khi chưa ăn, thở ra bình thường (không hít vào hay gồng bụng), thước sát da nhưng không ép lún. Đo 2–3 lần và lấy trung bình.

Đọc kết quả

Công cụ tính tỷ lệ mỡ cơ thể theo phương pháp US Navy: nam 35 tuổi, 75 kg, 172 cm, vòng cổ 39 cm, vòng eo 92 cm cho 21,9% mỡ, khối mỡ 16,4 kg và khối nạc 58,6 kg

Ví dụ nam 35 tuổi, 75 kg, 172 cm, vòng cổ 39 cm, vòng eo 92 cm có tỷ lệ mỡ 21,9% — xếp loại "trung bình". Công cụ đồng thời cho:

Khối mỡ 16,4 kg và khối nạc 58,6 kg — khối nạc gồm cơ, xương, nội tạng và nước; đây là con số cần giữ khi giảm cân.
Mỡ lý tưởng ở tuổi 35 là 13,7% — theo bảng Jackson & Pollock, mức mỡ tăng dần theo tuổi được xem là bình thường.
Cần giảm 6,1 kg mỡ để đạt mức lý tưởng.
Ước tính theo BMI 22,3% để đối chiếu. Khi hai con số lệch nhiều (thường ở người tập nặng), hãy tin số theo vòng đo hơn.

Phân loại theo ACE

Bảng phân loại của American Council on Exercise:

Mức	Nữ	Nam
Mỡ thiết yếu	10–13%	2–5%
Vận động viên	14–20%	6–13%
Thể lực tốt	21–24%	14–17%
Trung bình	25–31%	18–24%
Béo	từ 32%	từ 25%

Lưu ý quan trọng: mỡ quá thấp cũng có hại, không phải càng thấp càng tốt. Dưới mức mỡ thiết yếu, cơ thể thiếu mỡ cho hoạt động nội tiết, hấp thu vitamin tan trong dầu và điều hòa thân nhiệt. Ở nữ, tỷ lệ mỡ quá thấp có thể gây rối loạn kinh nguyệt hoặc mất kinh, kèm giảm mật độ xương.

Độ chính xác đến đâu

Phương pháp vòng đo có sai số khoảng ±3–4% so với DEXA (phương pháp tham chiếu). Nghĩa là kết quả 21,9% nên hiểu là "khoảng 18–26%". Vì vậy công cụ phù hợp nhất để theo dõi xu hướng theo thời gian — đo cùng cách, cùng thời điểm trong ngày, mỗi 2–4 tuần và xem con số đi lên hay xuống — hơn là để chốt một con số tuyệt đối.

Người có bụng chướng (bệnh gan, cổ trướng), phù, hoặc phụ nữ mang thai không dùng được phương pháp này vì vòng eo không phản ánh mỡ.

Công cụ liên quan

BMI — sàng lọc nhanh theo ngưỡng châu Á.
BMR — có tỷ lệ mỡ rồi, hãy dùng công thức Katch-McArdle để tính BMR chính xác hơn.
Cân nặng lý tưởng.

*Công cụ và bài viết này mang tính tham khảo, không thay thế chẩn đoán hoặc chỉ định của bác sĩ. Khi có triệu chứng bất thường hoặc cần quyết định điều trị, hãy khám tại cơ sở y tế.*