Alprazolam
Biệt dược: Xanax; Alpram; Alprax
- Hoạt chất
- Alprazolam
- Nhóm
- Thần kinh
- Kê đơn
- Có
Mục lục
Tên thuốc gốc (Hoạt chất)
Alprazolam
Loại thuốc
Alprazolam là một thuốc thuộc nhóm benzodiazepine, được sử dụng chủ yếu để điều trị rối loạn lo âu và rối loạn panic.
Dạng thuốc và hàm lượng
Alprazolam thường có dạng viên nén với các hàm lượng 0.25 mg, 0.5 mg, 1 mg và 2 mg.
Chỉ định
- Điều trị rối loạn lo âu.
- Điều trị rối loạn panic.
Dược lực học
Alprazolam tác động lên hệ thần kinh trung ương bằng cách tăng cường tác dụng của GABA (gamma-aminobutyric acid), một chất dẫn truyền thần kinh ức chế, giúp giảm lo âu và tạo cảm giác an thần.
Dược động học
Hấp thu
Alprazolam được hấp thu nhanh chóng qua đường tiêu hóa, đạt nồng độ tối đa trong huyết tương sau khoảng 1-2 giờ.
Phân bố
Alprazolam có thể phân bố rộng rãi trong các mô, với thể tích phân bố khoảng 0.8-1.3 L/kg. Thuốc gắn kết với protein huyết tương khoảng 80-90%.
Chuyển hóa
Alprazolam chủ yếu được chuyển hóa tại gan qua enzym CYP3A4, tạo ra các chất chuyển hóa có hoạt tính.
Thải trừ
Thời gian bán thải của alprazolam khoảng 6-27 giờ, tùy thuộc vào từng cá nhân. Thuốc được thải trừ chủ yếu qua nước tiểu dưới dạng chất chuyển hóa.
Tương tác thuốc
Alprazolam có thể tương tác với các thuốc ức chế CYP3A4 (như ketoconazole, erythromycin), làm tăng nồng độ alprazolam trong huyết tương. Ngoài ra, việc sử dụng đồng thời với rượu hoặc các thuốc an thần khác có thể làm tăng nguy cơ ức chế thần kinh.
Chống chỉ định
- Quá mẫn cảm với alprazolam hoặc bất kỳ thành phần nào của thuốc.
- Bệnh nhân có tiền sử nghiện thuốc hoặc rượu.
- Bệnh nhân bị suy hô hấp nặng.
Liều lượng & cách dùng
- Liều khởi đầu thường là 0.25-0.5 mg, 2-3 lần/ngày. Liều có thể điều chỉnh tùy theo đáp ứng của bệnh nhân, tối đa không quá 4 mg/ngày.
Tác dụng phụ
- Buồn ngủ, chóng mặt.
- Khô miệng, táo bón.
- Rối loạn trí nhớ, khó tập trung.
Lưu ý
Lưu ý chung
- Không ngừng thuốc đột ngột sau thời gian dài sử dụng để tránh triệu chứng cai thuốc.
- Theo dõi chặt chẽ bệnh nhân có nguy cơ lạm dụng thuốc.
Phụ nữ có thai
Alprazolam có thể gây hại cho thai nhi, do đó không nên sử dụng trong thai kỳ trừ khi thật sự cần thiết.
Phụ nữ cho con bú
Alprazolam có thể bài tiết qua sữa mẹ, do đó cần thận trọng khi sử dụng cho phụ nữ cho con bú.
Lái xe & vận hành máy móc
Người dùng nên thận trọng khi lái xe hoặc vận hành máy móc do có thể gây buồn ngủ và giảm khả năng tập trung.
Quá liều & xử trí
Triệu chứng quá liều có thể bao gồm buồn ngủ, hôn mê, và suy hô hấp. Xử trí bao gồm theo dõi chặt chẽ và hỗ trợ hô hấp, có thể sử dụng flumazenil trong trường hợp cần thiết.
Quên liều & xử trí
Nếu quên liều, nên dùng ngay khi nhớ ra. Nếu gần đến liều tiếp theo, bỏ qua liều đã quên và tiếp tục theo lịch trình. Không dùng gấp đôi liều.
Nhập cùng các thuốc khác trong đơn để phát hiện tương tác nguy hiểm, chống chỉ định theo QĐ 5948 và hướng xử trí.
Nội dung tổng hợp bằng AI, chỉ mang tính tham khảo cho cán bộ y tế — cần bác sĩ/dược sĩ xác minh trước khi áp dụng; không thay thế tư vấn y tế chuyên môn.