Đau đa cơ do thấp (Polymyalgia Rheumatica - PMR) là một trong những bệnh lý viêm khớp phổ biến nhất ở người cao tuổi. Bài tổng quan mới nhất trên The New England Journal of Medicine (NEJM) năm 2026 mang đến cái nhìn toàn diện từ chẩn đoán đến các liệu pháp steroid-sparing mới.
I. Nhận diện Lâm sàng và Chẩn đoán
Chẩn đoán PMR vẫn dựa trên sự kết hợp giữa lâm sàng, xét nghiệm và loại trừ:
- Đặc điểm chính: Đau và cứng khớp vùng vai, hông đối xứng ở người trên 50 tuổi.
- Cứng khớp buổi sáng: Thường kéo dài > 45-60 phút.
- Chỉ dấu viêm: Tốc độ lắng máu (ESR) và Protein phản ứng C (CRP) tăng cao rõ rệt.
- Phản ứng thần kỳ: Triệu chứng cải thiện nhanh chóng (thường trong 24-48h) sau khi dùng Corticosteroid liều thấp.
II. Chiến lược Điều trị: Từ Kinh điển đến Hiện đại
1. Glucocorticoids (Lựa chọn hàng đầu)
Liều khởi đầu khuyến cáo là 12.5 - 25 mg Prednisolone/ngày. Quá trình giảm liều (Tapering) cần thực hiện thận trọng trong ít nhất 1 năm để tránh tái phát.
2. Các liệu pháp "Tiết kiệm Steroid" (Steroid-sparing)
Đối với bệnh nhân tái phát hoặc không dung nạp Steroid, NEJM 2026 nhấn mạnh vai trò của:
- Methotrexate (MTX): Có thể bổ sung sớm cho nhóm nguy cơ tái phát cao.
- Sarilumab & Tocilizumab: Các thuốc ức chế IL-6 đang mở ra kỷ nguyên mới trong điều trị PMR kháng trị, giúp bệnh nhân đạt lui bệnh mà không cần dùng Steroid kéo dài.
III. Những lưu ý quan trọng về biến chứng
Khoảng 15-20% bệnh nhân PMR có thể đi kèm Viêm động mạch tế bào khổng lồ (GCA). Bác sĩ cần cảnh giác với các triệu chứng đau đầu mới xuất hiện, đau hàm khi nhai hoặc rối loạn thị giác.
💡 Góc chuyên môn dành cho Bác sĩ và Sinh viên:
Cần phân biệt rõ PMR với Viêm khớp dạng thấp khởi phát ở người già (EORA). Siêu âm khớp (vùng vai/hông) là một công cụ hỗ trợ đắc lực để phát hiện tình trạng viêm bao hoạt dịch dưới cơ delta hoặc bao gân cơ nhị đầu.
Nguồn tham khảo: The New England Journal of Medicine (2026).
Tổng hợp bởi Hệ thống ChiaseYhoc.vn.